{"type":"sut-maddesi","number":"4.2.30.A","title":"Pulmoner hipertansiyonda iloprost trometamol (inhaler formu), bosentan, masitentan, sildenafil, riociguat, seleksipag, tadalafil, epoprostenol, treprostinil sodyum, masitentan+ tadalafil ve ambrisentan kullanım ilkeleri","url":"https://eczanerapor.com/sut/4.2.30.a","in_force":true,"edition":"2026-10-02","text_is_behind":false,"summary":{"short":"Pulmoner arteriyel hipertansiyon ilaçları, sağ kalp kateterizasyonuyla doğrulanmış DSÖ Grup I hastada, üçüncü basamakta belirtilen branşlardan birinin yer aldığı 3 ay süreli sağlık kurulu raporuyla bu hekimlerce reçete edilir.","points":[{"text":"DSÖ Grup I PAH tanısı sağ kalp kateterizasyonuyla doğrulanmış, vazoreaktivite testi negatif, pulmoner arter kama basıncı < 15 mmHg.","label":"Koşul"},{"items":["NYHA II veya III: mono veya ikili kombinasyon (yetişkinde yalnız ambrisentan veya masitentan ile tadalafil veya sildenafil; 1-17 yaşta yalnız bosentan ile sildenafil; 2-17 yaşta yalnız bosentan ile tadalafil)","NYHA IV: mono, ikili veya üçlü kombinasyon","Epoprostenol: yalnız NYHA III veya IV","Treprostinil sodyum: yalnız NYHA III olan idiyopatik veya kalıtsal hastalar","Masitentan+tadalafil sabit doz: son 3 ayda masitentan 10 mg ve tadalafil 40 mg (20 mg x 2) birlikte kullanımıyla stabilize hastalar"],"label":"NYHA ve tedavi"},{"text":"Üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucularında kardiyoloji, kalp damar cerrahisi, göğüs hastalıkları veya çocuk kardiyolojisi uzman hekimlerinden birinin yer aldığı 3 ay süreli sağlık kurulu raporu; bu hekimlerce reçete edilir. Tedavi üçer aylık periyotlarla raporda belgelenir.","label":"Rapor ve reçete"},{"text":"Üç aylık kontrolde klinik efor kapasitesi (6 dakika yürüme testi veya kardiyopulmoner egzersiz testi), hemodinami veya ekokardiyografik verilerde düzelme veya stabil kalma halinde devam edilir. Üçüncü ayda PAB'da azalma veya fonksiyonel kapasitede düzelme olmazsa monodan ikiliye, ikiliden üçlü kombinasyona geçilebilir. Sildenafilin 1-17 yaş endikasyonlu ilaçlarında 7 yaş altında klinik efor kapasitesi koşulu aranmaz.","label":"Devam koşulu"},{"items":["Bosentan, masitentan ve ambrisentan kombine kullanılamaz","Sildenafil, riociguat ve tadalafil kombine kullanılamaz","İloprost trometamol (inhaler), epoprostenol, treprostinil sodyum ve seleksipag kombine kullanılamaz","Seleksipag yalnız ERA ve/veya PDE-5 inhibitörü ile yetersiz yanıtta kombinasyon olarak (inhaler iloprost ile birlikte hariç)"],"label":"Birlikte kullanım"},{"text":"Epoprostenol böbrek diyalizi endikasyonunda karşılanmaz. Bosentan 32 mg, koşulları sağlayan 30 kg altı pediatrik hastalarda veya kilo sınırı aranmaksızın yutma güçlüğü olan (yoğun bakımda, entübe, ağızdan beslenemeyen veya nazogastrik beslenme zorunluluğu olan) hastalarda karşılanır.","label":"Ödenmez / bosentan 32 mg"}]},"text":[{"number":"4.2.30.A","title":"Pulmoner hipertansiyonda iloprost trometamol (inhaler formu), bosentan, masitentan, sildenafil, riociguat, seleksipag, tadalafil, epoprostenol, treprostinil sodyum, masitentan+ tadalafil ve ambrisentan kullanım ilkeleri","paragraphs":[{"anchor":"p-172342c3","text":"(1) DSÖ Grup I pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısı sağ kalp kateterizasyonu ile doğrulanan ve sağ kalp keterizasyonu vazoreaktivite testi negatif olan ve pulmoner arter kama basıncı < 15 mmHg olan hastalarda; a) Fonksiyonel kapasiteleri NYHA sınıf II veya III olan hastalarda mono veya ikili kombinasyon (yetişkin için sadece ambrisentan veya masitentan ile tadalafil veya sildenafil kombinasyonu, 1-17 yaş için sadece bosentan ile sildenafil kombinasyonu, 2-17 yaş için sadece bosentan ile tadalafil kombinasyonu) tedavisine başlanması halinde,"},{"anchor":"p-b9931170","text":"b) Fonksiyonel kapasiteleri NYHA sınıf IV olan hastalarda mono, ikili veya üçlü kombinasyon tedavisine başlanması halinde,"},{"anchor":"p-3de2f864","text":"c) Epoprostenol etkin maddeli ilacın yalnızca; fonksiyonel kapasitelerinin NYHA sınıf III veya IV olan hastalarda kullanılması halinde,"},{"anchor":"p-9ef261e6","text":"ç) Treprostinil sodyum etkin maddeli ilacın yalnızca; fonksiyonel kapasitelerinin NYHA sınıf III olan idiyopatik veya kalıtsal hastalarda kullanılması halinde,"},{"anchor":"p-4daf4a64","text":"d) Masitentan+tadalafil etkin maddelerini sabit dozda içeren ilaçlar; son 3 ayda masitentan 10 mg ve tadalafil 40 mg (20 mg x 2) dozlarını içeren ilaçların birlikte kullanımı ile stabilize olan hastalarda tedaviye başlanması halinde,"},{"anchor":"p-cdfce5e5","text":"bedeli Kurumca karşılanır."},{"anchor":"p-f1b4a61a","text":"(2) Hastaların üç aylık tedavi sonrası kontrolünde, klinik efor kapasitesi (6 dakika yürüme testi veya kardiyopulmoner egzersiz testi), hemodinami veya ekokardiyografik verilerinde düzelme olması veya stabil kalması durumunda tedaviye devam edilebilir. Üçüncü ay kontrolünde Pulmoner Arteryel Basınçta (PAB) azalma olmaması (PAB'ın değişmemesi veya artması) veya fonksiyonel kapasitesinde düzelme olmaması halinde mono tedavi alanlarda ikili kombinasyon tedavilerine, ikili kombinasyon tedavi alanlarda üçlü kombinasyon tedavisine geçilebilir. Kombine tedaviye geçildikten sonra başlangıç kriterleri ve PAB’da azalma olması şartı aranmaz."},{"anchor":"p-e470fa30","text":"a) Sildenafil etkin maddeli ilaçlardan Sağlık Bakanlığınca onaylı endikasyonunda 1-17 yaş pulmoner arteryel hipertansiyon endikasyonu bulunan ilaçlar için 7 yaş altı hastalarda klinik efor kapasitesi koşulu aranmaz."},{"anchor":"p-a9a1c7ea","text":"(3) Uygulanacak tedavi üçer aylık periyotlar halinde yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda sağlık kurulu raporunda belgelenecektir."},{"anchor":"p-304b8505","text":"(4) İlgili ilaçlar üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucularında bu durumların belirtildiği kardiyoloji, kalp damar cerrahisi, göğüs hastalıkları, çocuk kardiyolojisi uzman hekimlerinden birinin yer aldığı 3 ay süreli sağlık kurulu raporuna dayanılarak belirtilen hekimlerce reçete edilir."},{"anchor":"p-76f7d889","text":"(5) Seleksipag yalnızca; endotelin reseptör antagonisti (ERA) ve/veya fosfodiesteraz Tip 5 (PDE-5) inhibitörü ile tedavinin yetersiz olduğu hastalarda kombinasyon tedavisi şeklinde kullanılması halinde (iloprost trometamol (inhaler formu) ile birlikte kullanımı hariç olmak üzere) bedelleri Kurumca karşılanır."},{"anchor":"p-9305fc88","text":"(6) Bosentan, masitentan ve ambrisentan kombine kullanılamaz."},{"anchor":"p-268c10bc","text":"(7) Sildenafil, riociguat ve tadalafil kombine kullanılamaz."},{"anchor":"p-650825a8","text":"(8) İloprost trometamol (inhaler formu), epoprostenol, treprostinil sodyum ve seleksipag kombine kullanılamaz."},{"anchor":"p-323d9111","text":"(9) Epoprostenol etken maddeli ilacın böbrek diyalizi endikasyonunda bedeli Kurumca karşılanmaz."},{"anchor":"p-e472ca68","text":"(10) Bosentan etkin maddesini 32 mg dozunda içeren ilaçlar pulmoner arteriyel hipertansiyonda; yukardaki fıkralarda belirtilen koşulları sağlayan 30 kg altı pediatrik hastalar veya kilo sınırı aranmaksızın yutma güçlüğü olan (yoğun bakımda tedavi gören veya entübe veya ağızdan beslenemeyen veya nazogastrik beslenme zorunluluğu olan) hastalarda reçetelenmesi halinde bedeli Kurumca karşılanır."}],"previous_wording":[{"text":"(1)Pulmoner hipertansiyonda hastaların;","after":0},{"text":"a) Fonksiyonel kapasitelerinin NHYA sınıf II, III veya IV olması,","after":0},{"text":"b) Vazoreaktivite testinin negatif olması,","after":0},{"text":"c) Üçüncü aylık tedavi sonrası kontrolünde klinik efor kapasitesi (6 dakika yürüme testi veya treadmil efor testi), hemodinami veya ekokardiyografik verilerinde düzelme olması veya stabil kalması,","after":0},{"text":"gerekmektedir.","after":0},{"text":"(1) Pulmoner hipertansiyonda;","after":0},{"text":"a) Fonksiyonel kapasitelerinin (Değişik: RG-16/06/2020-31157/18-b md. Yürürlük: 24/06/2020) NHYA NYHA sınıf II, III veya IV olması ve vazoreaktivite testinin negatif olması durumunda hastalarda tedaviye başlanır. (Ek: RG-16/06/2020-31157/18-b md. Yürürlük: 24/06/2020) Epoprostenol etken maddeli ilacın yalnızca; fonksiyonel kapasitelerinin NYHA sınıf III veya IV olan hastalarda kullanılması halinde bedeli Kurumca karşılanır.","after":0},{"text":"b) Bu hastaların üç aylık tedavi sonrası kontrolünde klinik efor kapasitesi (6 dakika yürüme testi veya treadmil efor testi), hemodinami veya ekokardiyografik verilerinde düzelme olması veya stabil kalması durumunda tedaviye devam edilir.","after":0},{"text":"(Ek: RG-26/10/2021-31640/9 md. Yürürlük: 04/11/2021)","after":0},{"text":"c) Sildenafil etkin maddeli ilaçlardan Sağlık Bakanlığınca onaylı endikasyonunda 1-17 yaş pulmoner arteryel hipertansiyon endikasyonu bulunan ilaçlar için 7 yaş altı hastalarda klinik efor kapasitesi koşulu aranmaz.","after":0},{"text":"(2) Üçüncü ay kontrolünde Pulmoner Arteryel Basınçta (PAB) azalma olmaması (PAB'ın değişmemesi veya artması) halinde ve yukarıdaki verilerde düzelme olmaması halinde kombinasyon tedavilerine geçilebilir. Kombine tedaviye geçildikten sonra başlangıç kriterleri ve PAB’da azalma olması şartı aranmaz.","after":0},{"text":"(4) İlgili ilaçlar kardiyoloji, kalp damar cerrahisi, göğüs hastalıkları, çocuk kardiyolojisi uzman hekimlerinden birinin yer aldığı sağlık kurulu raporuna dayanarak adı geçen hekimlerce reçete edilir.","after":9},{"text":"(5) Bağ dokusu hastalıklarına (skleroderma gibi) sekonder pulmoner hipertansiyon hastalarında yukarıdaki uzman hekimlerden birinin yer aldığı sağlık kurulu raporuna istinaden bu hekimler veya romatoloji ile klinik immunoloji uzman hekimleri tarafından reçete edilir.","after":10}]}],"drug_groups":["Pulmoner arteriyel hipertansiyon (ERA, PDE-5, riosiguat, prostanoidler)"],"substances":["Seleksipag","Riosiguat","Bosentan HCl","Masitentan","Tadalafil","Ambrisentan","Epoprostenol","Treprostinil sodyum","Iloprost 10 mcg/Ml neb icin","Sildenafil sitrat","Bosentan","Masitentam+Tadalafil"],"brands":["Selpenza","Uptravi","Adempas","Duopheal","Rionera","Diamond","Tractan","Estenol","Tracleer","Trepoks","Trepulor","Veletri","Volibris","Volimra","Zepahex","Departon","Fulmorex","Ilopera","Macitrin","Masilva","Masipah","Masitera","Opsentan","Opsumit","Opsynvi","Pahtafil","Phealera","Pubiltor","Pularter","Puldafix","Retomin","Revatio","Tadarter","Vapoxant","Vebulis","Ventavis"],"report_codes":[{"code":"04.10","name":"Pulmoner hipertansiyon"},{"code":"20.01","name":"İlacın endikasyonu, maksimum dozu için ilaca ve şahsa Sağlık Bakanlığı tarafından verilen rapor (Hasta Katılım Paylı)"},{"code":"21.01","name":"İlacın endikasyonu, maksimum dozu için ilaca ve şahsa Sağlık Bakanlığı tarafından verilen rapor (Hasta Katılım Paysız)"},{"code":"09.01.4.1","name":"Sistemik sklerozis (İloprost intravenöz formları ve Bosentan kullanımı için)"},{"code":"20.00","name":"EK- 4/D Listesinde Yer Almayan Hastalıklar"}],"warning_codes":[{"code":"410","name":"Pulmoner Hipertansiyon"},{"code":"223","name":"Sağlık Bakanlığından endikasyon dışı ilaç kullanım onayı alan hekimin branşına göre düzenlenen reçete/rapor"},{"code":"264","name":"Dijital Ülser"},{"code":"300","name":"Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH)"},{"code":"272","name":"Sağlık Bakanlığı Ek Onayı Alınmadan Kullanılabilecek Endikasyon Dışı İlaçlar"},{"code":"572","name":"Yetişkinlerde Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon (PAH) (WHO fonksiyonel sınıf II, III ve IV) tedavisi"},{"code":"560","name":"30 kg altı pediatrik hastalar"},{"code":"561","name":"Yutma güçlüğü olan (yoğun bakımda tedavi gören veya entübe veya ağızdan beslenemeyen veya nazogastrik beslenme zorunluluğu olan) hastalar"},{"code":"573","name":"2 yaş ve üzeri pediatrik hastalarda Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon (PAH) (WHO fonksiyonel sınıfı II ve III )"}],"amendments":[{"gazette_date":"2026-05-23","gazette_no":"33262","mukerrer":null,"effective":"2026-06-04","url":"https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/05/20260523-4.pdf"},{"gazette_date":"2025-11-25","gazette_no":"33088","mukerrer":null,"effective":"2025-12-03","url":"https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/11/20251125-7.pdf"},{"gazette_date":"2024-05-09","gazette_no":"32541","mukerrer":1,"effective":"2024-05-17","url":"https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/05/20240509M1-1.pdf"},{"gazette_date":"2020-06-16","gazette_no":"31157","mukerrer":1,"effective":"2020-06-24","url":"https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/06/20200616M1-1.pdf"},{"gazette_date":"2019-09-04","gazette_no":"30878","mukerrer":1,"effective":"2019-09-12","url":"https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/09/20190904M1-1.pdf"},{"gazette_date":"2016-10-07","gazette_no":"29850","mukerrer":null,"effective":"2016-10-15","url":"https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/10/20161007-12.htm"},{"gazette_date":"2015-08-05","gazette_no":"29436","mukerrer":null,"effective":"2015-08-13","url":"https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/08/20150805-10.htm"}],"parents":[{"number":"4.2","title":"Bazı özel hastalıklara ve ilaç kullanımına ilişkin düzenlemeler","url":"https://eczanerapor.com/sut/4.2"},{"number":"4.2.30","title":"Pulmoner hipertansiyon ile kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyonda ilaç kullanım ilkeleri","url":"https://eczanerapor.com/sut/4.2.30"}],"children":[],"siblings":[{"number":"4.2.30.B","title":"Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyonda (KTEPH, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Grup 4) riosiguat kullanım ilkeleri","url":"https://eczanerapor.com/sut/4.2.30.b"}],"source":"SGK, Değişiklik Tebliğleri İşlenmiş Güncel Sağlık Uygulama Tebliği","reviewed_by":"EczaneRapor Ekibi","updated":"2026-10-14T18:04:51.439763+00:00","disclaimer":"Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan Sağlık Uygulama Tebliği'nin Resmî Gazete'de yayımlanan metnidir."}