SUT Rehberi / 4.2.6.A Büyüme hormonu bozuklukları
4.2.6.A-1Çocuklarda somatropin ve somatrogon kullanım ilkeleri
SUT 02.10.2026 metni / son değişiklik 17.05.2024 / son güncelleme 14 Ekim 2026 / kontrol eden EczaneRapor Ekibi

4.2.6.A-1 ne diyor?
Maddenin özeti. Bağlayıcı olan tam metindir; aşağıda yer alır.
- Başlama koşulu
Çocuk endokrinolojisi veya çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları uzman hekimince en az 6 ay büyüme hızı izlenmiş; büyümeyi etkileyen sistematik hastalığı olmayan, boy sapması -2,0 SD'den küçük hastalarda yıllık büyüme hızı ve kemik yaşı kriterleri birlikte karşılanmalıdır.
- Yıllık büyüme hızı
- 0-2 yaş aralığında 10 cm'nin altında
- 2,1-4 yaş aralığında 7 cm'nin altında
- 4,1 yaş-ergenlik döneminde 5 cm'nin altında
- Pubertede izleme süresi ve büyüme hızı uzman hekimce hastanın diğer bulgularına göre değerlendirilir
- Kemik yaşı
- 4 yaş öncesi veya puberte döneminde kemik yaşı geriliği dikkate alınmaz
- 4 yaş ve puberte arası kronolojik yaşa göre en az 2 yıl geri olmalıdır
- Pubertal dönemde yalnızca epifizlerin açık olması aranır (erkeklerde testis hacmi 4 ml ve üzeri, kızlarda T2 düzeyinde telarş pubertenin başlangıcıdır)
- Tetkik ve özel durumlar
- Ötiroid hastalarda büyüme hormonu uyarı testlerinden en az ikisine yetersiz yanıt (izole büyüme hormonu eksikliği veya hipopituitarizm)
- İki uyarı testine yeterli yanıt alınanlarda uyku esnasında büyüme hormonu profili, nörosekretuar disfonksiyon veya IGF-1 < -2 SD koşuluyla IGF-1 jenerasyon testiyle biyoinaktif büyüme hormonu saptanması (yalnızca somatropin)
- Moleküler genetik testle hipotalamo-hipofiz gelişim defekti veya intrakraniyal cerrahiye bağlı büyüme hormonu eksikliğinde epifizlerin açık olması dışında şart aranmaz
- Gestasyonel yaşa göre küçük doğmuşlarda (4 yaş ve üzerinde büyümeyi yakalayamamış veya uzunluk SD < -2,5 ve anne-babaya uyarlanmış SD < -1) başkaca şart aranmaz (yalnızca somatropin)
- Devam koşulu
Tedavisine başlanmış hastalarda epifiz hatlarının açık olması yeterlidir, kemik yaşı geriliği aranmaz; bu hususlar yeni düzenlenecek 1 yıl süreli sağlık kurulu raporunda belirtilir.
- Tedavinin sonlandırılması
- Epifiz hattı kapandığında
- Yıllık büyüme hızı 4 cm ve altında olduğunda
- Boy uzunluğu kızlarda 157 cm'ye, erkeklerde 168 cm'ye ulaştığında
Kaynak
SGK, işlenmiş güncel SUT
Sürüm
02.10.2026
Maddenin metni
Yürürlükteki metin. Değişen cümlelerin önceki hâli altında gösterilir.
(1) Tedaviye başlanabilmesi için hastanın çocuk endokrinolojisi veya çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları uzman hekimi tarafından en az 6 ay süreyle büyüme hızı izlendikten sonra; büyümeyi etkileyen sistematik bir hastalığı olmayan, boy sapması -2,0 standart sapmadan (SD) küçük ve yıllık büyüme hızı ve kemik yaşı için aşağıda yer verilen kriterleri birlikte karşılayan hastalarda çocuk endokrinolojisi veya çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları uzman hekimlerinden en az birinin bulunduğu 1 yıl süreli sağlık kurulu raporu ile büyüme hormonu tedavisine başlanması halinde bedelleri Kurumca karşılanır.
Önceki metin: veya beslenme bozukluğu
a) Yıllık büyüme hızı;
1) 0-2 yaş aralığında 10 cm’nin altında,
2) 2,1-4 yaş aralığında 7 cm’nin altında,
3) 4,1 yaş-ergenlik döneminde 5 cm’nin altında,
4) Puberte’de; izleme süresi ve büyüme hızı hastanın diğer bulgularına göre çocuk endokrinolojisi veya çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları uzman hekimince değerlendirilmesi,
b) Kemik yaşı;
1) 4 yaş öncesi veya puberte döneminde kemik yaşı geriliği dikkate alınmayacaktır.
2) 4 yaş ve puberte arası kronolojik yaşa göre en az 2 yıl geri olması,
3) Pubertal dönem için sadece epifizlerin açık olması, (Puberte kıstasları: erkeklerde gonadarj (testis hacimlerinin) 4 ml ve üzerine çıkması, kızlarda T2 düzeyinde telarşın olması pubertenin başlangıcı olarak kabul edilecektir.)
c) Ötiroid hastalarda uygulanan büyüme hormonu uyarı testlerinden en az ikisine (laboratuvarın kriterlerine göre) yetersiz yanıt alınarak izole büyüme hormonu eksikliği veya büyüme hormonunun diğer hipofiz hormonlarının eksikliği ile birlikte olması (hipopituitarizm),
ç) Boy sapması patolojik olan <-2 SD ve yıllık uzama hızı yetersiz kalan, kemik yaşı takvim yaşına göre 2 yıldan daha fazla geri olan (4 yaş altı veya puberte dönemi hariç), ancak yapılan 2 büyüme hormonu uyarı testine yeterli yanıt alınan hastalara uyku esnasında büyüme hormonu profili çıkartılmalı ve hastada büyüme hormonu eksikliği olmamasına rağmen eğer büyüme hormonu salınımında bir bozukluk söz konusu ise, yani nörosekretuar disfonksiyon söz konusu ise ya da hastanın test öncesi bakılan serum IGF-1 düzeyi <-2 SD olması koşuluyla yapılacak olan IGF-1 jenerasyon testi ile hastada biyoinaktif büyüme hormonu saptanmış olması (Yalnızca somatropin etkin maddeli ilaçlar kullanılabilir.),
d) Epifizlerin açık olması dışında başkaca şartlar aranmaksızın; moleküler genetik testlerle hipotalamo-hipofiz gelişim defekti gösterilmiş organik büyüme hormonu eksikliği veya hipotalamo-hipofiz aksını/hipofiz bölgesini etkileyen intrakraniyal cerrahilere bağlı büyüme hormonu eksikliği tespit edilmesi,
e) Bu bendin uygulanmasında başkaca şart aranmaksızın aşağıdaki hallerde (Yalnızca somatropin etkin maddeli ilaçlar kullanılabilir.);
1) Gestasyonel yaşa göre doğum ağırlığı ve/veya boy uzunluğu standart sapması <-2 doğmuş olup 4 yaş ve üzerinde büyümeyi yakalayamamış (son yıl süresince uzama hızı standard sapması <0) olması,
2) Gestasyonel yaşa göre küçük doğmuş kısa boylu çocuklarda mevcut uzunluk standart sapması <-2,5 ve anne-babaya uyarlanmış standart sapması <-1 olması,
(2) Büyüme hormonu ile tedavisine başlanmış hastalarda epifiz hatlarının açık olması tedavinin devamı için yeterli olup kemik yaşı geriliği şartı aranmaz. Bu hususlar yeni düzenlenecek 1 yıl süreli sağlık kurulu raporunda belirtilir.
(3) Tedaviler aşağıda yer alan kriterlerin herhangi birinin varlığında sonlandırılır.
a) Epifiz hattı kapandığında,
b) Yıllık büyüme hızı 4 cm ve altında olduğunda,
c) Boy uzunluğu kızlarda 157 cm’ye erkeklerde 168 cm’ye ulaştığında,
Önceki metin: ç) Kemik yaşı kızlarda 14, erkeklerde 16 yaşa ulaştığında.
Tebliğ
1 değişiklik tebliği
İlki
2024
Madde ne zaman değişti?
Aynı başlıktaki maddeler
- 4.2.6.A-2 Erişkinlerde somatropin kullanım ilkeleri
- 4.2.6.A-3 Turner sendromunda somatropin kullanım ilkeleri
- 4.2.6.A-4 Çocuklarda Prader-Willi Sendromunda (PWS) somatropin kullanım ilkeleri
- 4.2.6.A-5 Çocuklarda Kronik Böbrek Yetmezliği (KBY) ile ilişkili büyüme bozukluklarında somatropin kullanım ilkeleri
Bu maddeyi her raporda EczaneRapor kontrol etsin
EczaneRapor reçeteyi ve raporu SUT 4.2.6.A-1 ile karşılaştırır; uymayan satırı madde numarasıyla gösterir. İlk 50 reçete ücretsiz.
SUT 4.2.6.A-1 neyi düzenler?
Çocuklarda somatropin ve somatrogon, belirtilen büyüme hızı, kemik yaşı ve test kriterleri sağlanırsa çocuk endokrinolojisi uzman hekiminin bulunduğu 1 yıl süreli sağlık kurulu raporuyla başlanır.
SUT 4.2.6.A-1 en son ne zaman değişti?
9 Mayıs 2024 tarihli, 32541 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle; yürürlük 17 Mayıs 2024.
Kaynak ve yöntem
Metin: SGK “Değişiklik Tebliğleri İşlenmiş Güncel SUT”, 02.10.2026 sürümü (RG 33388). Özet maddenin metninden EczaneRapor Ekibi tarafından yazıldı. İlaç listesi Medula ilaç kartlarından.
Bu sayfa SGK ödeme koşullarını anlatır; tıbbi tavsiye değildir, satış veya tanıtım amacı taşımaz. Bu sayfa nasıl hazırlandı? · Hata bildir