Yenilenen bir raporu, ilk rapor gibi okumazsınız. İlk raporda hastanın ilaca başlama koşullarını ararsınız; yenilenen raporda ise ilacın SUT maddesinin devam için ne istediğine bakarsınız. Bu, maddeden maddeye değişir: kimi madde başlama değerlerinin yazılmasını yeterli bulur, kimi tedaviye yanıtın her raporda yeniden gösterilmesini ister.
Yenilemede karşınıza çıkan üç yapıyı, metni elimizde olan maddelerle anlatıyoruz.
Önce: bu rapor bir yenileme mi
Bir raporun devam raporu olduğu çoğunlukla açıklama bölümünden anlaşılır: "idame tedavi", "… tarihli raporun devamıdır" gibi bir ifade ya da eski tarihli tetkik sonuçları. Açıklamada böyle bir ifade yoksa, raporu başlangıç raporu gibi okuyun ve başlama koşullarının tamamını arayın.
Rapor süresi de aklınızda olsun: sağlık raporları, özel düzenlemeler hariç en fazla iki yıl geçerlidir (SUT 4.1.3). Yenileme, bu süre dolduğunda ya da madde daha kısa bir süre yazmışsa o süre dolduğunda gündeme gelir.
Birinci yapı: başlama değerleri yeterlidir
Lipid düşürücü ilaçlarda yenileme için ayrı bir fıkra vardır.
SUT 4.2.28.DSağlık Uygulama Tebliği
Raporlu hastalarda raporun yenilenmesi durumunda, yapılan tetkik sonucu dikkate alınmadan, bir önceki raporun düzenlenme tarihi veya tedaviye başlama tarihi ile başlama değerlerinin raporda belirtilmesi yeterlidir. Yeni yapılan tetkikin sonucu başlama değerlerine uygunsa, önceki rapora ait bilgilere gerek olmaksızın yeni rapor düzenlenir.
Fıkra iki yol tanır. Yenilenen statin raporunda bakacağınız şey, bu iki yoldan birinin raporda bulunup bulunmadığıdır:
| Yol | Raporda aranan |
|---|---|
| Önceki bilgilerle | Önceki raporun düzenlenme tarihi ya da tedaviye başlama tarihi; ayrıca başlama değerleri |
| Yeni tetkikle | Başlama değerlerine uygun yeni bir tetkik sonucu; önceki rapora ait bilgi gerekmez |
Birinci yolda güncel LDL değerinin düşük olması sorun değildir; madde, yapılan tetkik sonucunun dikkate alınmayacağını söyler. Statinlerin kendi fıkrası da aynı yöndedir: raporun yenilenmesinde lipid düzeyini gösteren yeni bir tetkik sonucu istenmez (SUT 4.2.28.A).
Sorun, ikisinin de bulunmamasıdır: raporda yalnızca "idame tedavidir" yazıyor, başlama değeri ve tarih yok, yeni tetkik de başlama eşiğinin altında. Bu durumda yenilenen rapor, maddenin saydığı iki yoldan hiçbirini göstermemiş olur.
İkinci yapı: tedaviye yanıt her raporda gösterilir
Bazı maddelerde devam, tedaviye yanıta bağlıdır ve bu yanıt her yeni raporda yazılır. Romatoid artritte anti-TNF ilaçlar buna örnektir.
SUT 4.2.1.C.1.1.aSağlık Uygulama Tebliği
İlaca 3 ay süreli sağlık kurulu raporuyla başlanır. Üç ay sonraki değerlendirmede DAS 28 skorunda 0,6 puandan fazla düşme varsa, bu durumun belirtildiği yeni 3 ay süreli raporla devam edilir. Bu raporun sonunda toplam düşme 1,2 puandan fazlaysa, bu durumun belirtildiği 6 ay süreli raporla devam edilir. Devamında DAS 28'e 6 ayda bir bakılır; başlangıç ve yeni DAS 28 skorları her sağlık kurulu raporunda belirtilir.
Bu yapıda yenilenen raporda dört şey ararsınız: başlangıç skoru, yeni skor, aradaki farkın maddenin istediği kadar olması ve raporun maddede yazan süreyle düzenlenmiş olması. Başlangıç skoru yazılmamış bir devam raporunda farkı hesaplayamazsınız.
Madde, tedavinin ne zaman biteceğini de söyler: tedaviye rağmen DAS 28 skorunda başlangıca göre 1,2 puandan fazla düşme olmaması halinde tedavi sonlandırılır. Aynı maddede infliksimab, sertolizumab ve golimumab için ayrı hükümler vardır; puan ve süreler bu ilaçlarda farklı olabilir.
Benzer bir yapı ustekinumabda da vardır: plak tip psoriyaziste raporda başlangıç PASI değeri belirtilir ve 28. haftada yapılan değerlendirmede PASI 75 yanıtına bakılır (SUT 4.2.1.C.4).
Üçüncü yapı: tedaviye verilen ara
Yenilenen raporun kendisi eksiksiz olabilir, ama hasta tedaviye uzun süre ara vermiş olabilir. Bazı maddeler bu durumda başlangıç koşullarını yeniden arar.
| İlaç grubu | Ara süresi | Madde |
|---|---|---|
| Statinler | 6 ay ve daha uzun | SUT 4.2.28.A |
| Fenofibrat, gemfibrozil | 6 ay veya daha uzun | SUT 4.2.28.B |
| Biyolojik ajanlar (anti-TNF ve diğerleri) | 6 ay ve daha uzun | SUT 4.2.1.C |
| Rituksimab | 12 ay ve daha uzun | SUT 4.2.1.C |
Biyolojik ajanlarda bu kural, maddedeki özel düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla geçerlidir. Ara verilip verilmediğini rapordan değil, hastanın ilaç geçmişinden kontrol edersiniz: raporda "idame" yazması, hastanın ilacı kesintisiz aldığını göstermez. İlaç geçmişinde ilacın en son ne zaman alındığına bakın.
Biyolojik ajanlarda iki ayrıntı daha vardır (SUT 4.2.1.C): tedavi basamaklarında değişiklik yapılırsa tedavinin başlandığı tarihteki SUT'ta yer alan başlangıç kriterleri geçerlidir; tanı değişirse yeni tanıda idame kriterleri geçerlidir.
Yenilemede branş değişebilir
Devam raporunu kimin düzenleyebileceği, ilk rapordan farklı olabilir. Yüksek doz statinlerde ilk rapor belirli branşlarca düzenlenir; ilk rapor süresi (24 ay) sonunda devam raporlarının aile hekimliği uzman hekimlerince de düzenlenmesi halinde bedelleri karşılanır (SUT 4.2.28.A). Branş kontrolünü yaparken raporun ilk rapor mu, devam raporu mu olduğunu bilmeniz gerekir. Ayrıntısı için: Uzman hekim mi, sağlık kurulu raporu mu?
SUT değiştiğinde, geçerli raporlar yeni hükümlere uygun olmaları kaydıyla süreleri sonuna kadar geçerlidir (SUT 4.1.3). Eski bir raporu yeni bir reçeteyle karşılarken maddenin güncel hâline bakın. Bu yazıdaki metinler de yazının hazırlandığı tarihteki SUT'a dayanır.
Kısaca
- Yenilenen raporda aranan şey ilacın maddesine göre değişir; önce maddenin devam için ne istediğini okuyun.
- Lipid düşürücülerde başlama değerleri ile önceki rapor ya da başlangıç tarihi yeterlidir; yeni tetkik istenmez (SUT 4.2.28.D).
- Anti-TNF gibi ilaçlarda tedaviye yanıt her raporda gösterilir; başlangıç ve yeni skor birlikte yazılır (SUT 4.2.1.C.1.1.a).
- Tedaviye uzun ara verilmişse başlangıç koşulları yeniden aranır; bunu ilaç geçmişinden kontrol edin.
EczaneRapor, devam için ayrı koşulu olan bir ilaçta raporun idame raporu olduğunu görürse sonuca "İdame tedavi raporudur. Geçmiş raporlar kontrol edilmelidir." uyarısını ekler.
