SUT Rehberi / 4.2.10 Lizozomal hastalıklar için tedavi ilkeleri
4.2.10.AGaucher hastalığında tedavi esasları
SUT 02.10.2026 metni / son değişiklik 29.04.2022 / son güncelleme 14 Ekim 2026 / kontrol eden EczaneRapor Ekibi

Alt maddeler
4.2.10.A-1 Tip I ve Tip III Gaucher hastalarında enzim tedavisine başlama ve sonlandırma kriterleri4.2.10.A-2 Substrat inhibisyon tedavi kriterleri4.2.10.A-3 Tip I Gaucher olan yetişkin hastalarda Eliglustat tedavisine başlama ve sonlandırma kriterleri4.2.10.A-4 Rapor ve reçeteleme koşulları
İlaç grubu
Gaucher enzim replasman tedavileri
Rapor kodu
15.04, 20.01, 21.01
4.2.10.A ne diyor?
Maddenin özeti. Bağlayıcı olan tam metindir; aşağıda yer alır.
- Koşul
Tanı, periferik kandan veya dokudan enzim (glucocerebrosidase) düzeyi veya mutasyon analizinin hastalıkla uyumlu olmasıyla konur.
- Enzim tedavisi başlama
- Hemoglobin erişkinde 8 ile 10 g/dl arası, çocukta yaşa göre normalin alt sınırının 2 g/dl altı
- Trombosit 50.000 ile 100.000/mm3 arası
- Karaciğer hacmi en az 1,25 kat, dalak hacmi en az 5 kat artmış
- DEXA Z skoru -1,5 ile -2,5 SD arası
- Düz kemik grafisinde avasküler nekroz alanları
- Bunlardan en az biri varsa 2 haftada bir gün en fazla 30 IU/kg
- Doz
6 ncı ayın sonunda kriterlerde düzelme yoksa 1 yıl boyunca 2 haftada bir gün en fazla 60 IU/kg; sonrasında düzelme göstermeyenlerde enzim tedavisi kesilir. Hemoglobin 8 g/dl altı, trombosit 50.000/mm3 altı, karaciğer en az 2,5 kat, dalak en az 15 kat artışı gibi ağır kriterlerden biri varsa doğrudan 2 haftada bir gün en fazla 60 IU/kg; 1 yıl sonunda düzelme yoksa kesilir.
- Miglustat
Enzim tedavisine ağır alerjik reaksiyon veya hipersensitivite gelişenlerde ya da enzim tedavisi kesilmiş hastalarda miglustata geçilir. Birinci yılın sonunda kriterlerde düzelme yoksa kesilir.
- Eliglustat
Tip I yetişkinlerde hemoglobin 10 g/dl altı, trombosit 100.000/mm³ altı, karaciğer en az 1,25 kat, dalak en az 5 kat artışı, DEXA Z skoru -1,5 altı veya avasküler nekrozdan biri varsa başlanır. CYP2D6 orta ve hızlı metabolizörlerde günde iki kez 84 mg, yavaş metabolizörlerde günde bir kez 84 mg; raporda CYP2D6 değeri belirtilir. Birinci yılın sonunda düzelme yoksa kesilir.
- Ara verme
Bir yıl veya daha uzun ara verilirse başlangıç kriterleri aranır; bir yıldan kısa ara verilirse aranmaz.
- Rapor
Çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları, çocuk metabolizma, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları veya gastroenteroloji uzman hekimlerinden en az birinin yer aldığı sağlık kurulu raporu; süresi 6 ay. Reçete bu hekimlerce, bulunmadığı yerlerde çocuk sağlığı ve hastalıkları veya iç hastalıkları uzman hekimlerince yazılır.
Kaynak
SGK, işlenmiş güncel SUT
Sürüm
02.10.2026
Maddenin metni
Yürürlükteki metin. Değişen cümlelerin önceki hâli altında gösterilir.
(1) Periferik kandan veya dokudan enzim (glucocerebrosidase) düzeyinin veya mutasyon analiz sonuçlarının hastalıkla uyumlu olmasına göre tanı konulmuş olmalıdır.
(2) Tedavi endikasyonu olan hastalık tipleri; Tip I (Non Nöropatik Form) ve Tip III (Kronik Nöropatik Form)’tür. Tip II (Akut Nöropatik Form) için enzim tedavisi yapılmayacaktır.
4.2.10.A-1 Tip I ve Tip III Gaucher hastalarında enzim tedavisine başlama ve sonlandırma kriterleri
(1) Enzim tedavisi;
a) Hastanın hemoglobin değerinin erişkinler için 8 ile 10 g/dl arasında olması, çocuklar için yaşa göre normalin alt sınırının 2 g/dl altında olması,
b) Kan trombosit sayısının 50.000 ile 100.000/mm3 olması,
Önceki metin: c) Karaciğer volümünün normalinin 1,25 ile 2,5 kat artmış olması,
Önceki metin: ç) Dalak volümünün 5 ile 15 kat artmış olması,
c) Karaciğer hacminin herhangi bir görüntüleme yöntemi ile en az 1,25 kat artmış olduğunun tespit edilmesi,
ç) Dalak hacminin herhangi bir görüntüleme yöntemi ile en az 5 kat artmış olduğunun tespit edilmesi,
d) DEXA ile kemik mineral dansite Z skorunun hastanın yaş grubuna göre -1,5 ile -2,5 SD arasında olması,
e) Düz kemik grafisinde avasküler nekroz alanlarının olması,
kriterlerinden en az birisinin varlığında hastaya 2 haftada bir gün en fazla 30 IU/kg dozunda uygulanacaktır;
(2) Birinci fıkrada sıralanan hükümler doğrultusunda ilk tedavi başlangıcından itibaren 6 ncı ayın sonunda tedaviye başlangıç kriter/kriterlerinde düzelme görülmez ise 1 yıl boyunca 2 haftada bir gün en fazla 60 IU/kg uygulanacaktır. Yapılacak bu tedavi sonrasında başlangıca göre düzelme göstermeyen hastalarda enzim tedavisi kesilir.
(3) Aşağıdaki kriterlerden en az birisinin varlığında ise hastaya doğrudan 2 haftada bir gün en fazla 60 IU/kg dozunda enzim tedavisi uygulanacaktır.
a) Hemoglobin değerinin erişkinler ve çocuklar için 8 g/dl nin altında olması,
b) Kan trombosit sayısının 50.000 /mm3 altında olması,
Önceki metin: c) Karaciğer volümünün normalin 2,5 katının üstünde artmış olması,
Önceki metin: ç) Dalak volümünün 15 katın üstünde artmış olması,
c) Karaciğer hacminin herhangi bir görüntüleme yöntemi ile en az 2,5 kat artmış olduğunun tespit edilmesi,
Önceki metin: 1,25
ç) Dalak hacminin herhangi bir görüntüleme yöntemi ile en az 15 kat artmış olduğunun tespit edilmesi,
Önceki metin: 5
d) DEXA ile kemik mineral dansite Z skorunun erişkin hastanın yaş grubuna göre -2,5 SD altında olması, çocuklarda boy ve/veya kilo gelişiminin yaşa göre -2 SD altında olması,
e) Düz kemik grafisinde avasküler nekroz alanlarının ve patolojik kırıklarının olması,
f) Hastalığa bağlı olarak kronik kemik ağrılarının oluşması ve geçirilmiş eklem ameliyatının olması.
(4) Üçüncü fıkrada sıralanan hükümler doğrultusunda, 2 (iki) haftada bir gün 60 IU/kg dozunda enzim tedavisi uygulanan hastalarda birinci yılın sonunda yapılan değerlendirmede hastanın tedaviye başlamasına esas olan kriter/kriterlerde düzelme göstermeyen hastalarda enzim tedavisi kesilir.
(5) Daha önceki SUT hükümlerine göre tedaviye başlanan hastalarda tedavi, rapor süresi sonuna kadar devam eder. Bu sürenin sonunda düzenlenecek yeni raporda; yukarıda yer alan tedaviye başlangıç kriter/kriterlerinin herhangi birisinde düzelme olduğunun belirtilmesi koşuluyla yukarıda belirtilen dozlara göre tedaviye devam edilir. Aralıksız bir yıl süreyle tedaviye ara verilmesi durumunda ilaca tekrar başlamak için başlangıç kriterleri aranır. Bir yıldan kısa süreyle tedaviye ara verilmesi durumunda başlangıç kriterleri aranmaksızın tedaviye devam edilebilir.
4.2.10.A-2 Substrat inhibisyon tedavi kriterleri
(1) Gaucher hastalığında ilk tedavi seçeneği enzim replasman tedavisidir. Ancak;
a) Enzim tedavisine ağır alerjik reaksiyonlar veya hipersensitivite geliştirenlerde,
b) Enzim tedavisi kriter/kriterleri kapsamında enzim tedavisi kesilmiş olan hastalarda,
miglustat tedavisine geçilir.
(2) Miglustat tedavisine yanıt, enzim tedavisinden miglustat tedavisine geçişe neden olan kriter/kriterler açısından takip edilir. Birinci yılın sonunda tedaviye başlanmasına esas olan bu kriter/kriterlerde düzelme göstermeyen hastalarda miglustat tedavisi kesilir.
4.2.10.A-3 Tip I Gaucher olan yetişkin hastalarda Eliglustat tedavisine başlama ve sonlandırma kriterleri
(1) Eliglustat tedavisi;
a) Hastanın hemoglobin değerinin erişkinler için 10 g/dl’nin altında olması,
b) Kan trombosit sayısının 100.000/mm³’ün altında olması,
c) Karaciğer hacminin herhangi bir görüntüleme yöntemi ile en az 1,25 kat artmış olduğunun tespit edilmesi,
ç) Dalak hacminin herhangi bir görüntüleme yöntemi ile en az 5 kat artmış olduğunun tespit edilmesi,
d) DEXA ile kemik mineral dansite Z skorunun hastanın yaş grubuna göre -1,5’in altında olması,
e) Düz kemik grafisinde avasküler nekroz alanlarının olması,
kriterlerinden en az birinin varlığında hastaya eliglustat başlanır.
(2) Önerilen doz oral yolla verilmek üzere, CYP2D6’nın orta metabolizörleri (OM’ler) ve hızlı metabolizörleri (HM’ler) için günde iki kez 84 mg eliglustattır. CYP2D6’nın yavaş metabolizörleri (YM’ler) için tavsiye edilen doz günde bir kez 84 mg eliglustattır. Hastanın raporunda CYP2D6 değerinin belirtilmesi gerekmektedir.
(3) Yukarıda sıralanan hükümler doğrultusunda, eliglustat tedavisi uygulanan hastalarda birinci yılın sonunda yapılan değerlendirmede hastanın tedaviye başlamasına esas olan kriter/kriterlerde düzelme göstermeyen hastalarda tedavi kesilir.
(4) Tedavide düzelme sağlanan ve ilacın kullanımına devam edilmesine karar verilen hastalarda; düzenlenecek yeni raporlarda, yukarıda yer alan başlangıç kriter/kriterlerinin herhangi birinde düzelme olduğunun belirtilmesi koşuluyla tedaviye devam edilebilir. Tedaviye bir yıl veya daha uzun süreyle ara verilmesi durumunda ilaca tekrar başlamak için başlangıç kriterleri aranır. Bir yıldan kısa süreyle tedaviye ara verilmesi durumunda başlangıç kriterleri aranmaksızın tedaviye devam edilebilir.
Önceki metin: 4.2.10.A-3 - Rapor ve reçeteleme koşulları
4.2.10.A-4 Rapor ve reçeteleme koşulları
(1) Hasta adına, çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları veya çocuk metabolizma veya endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları veya gastroenteroloji uzman hekimlerinden en az birinin yer aldığı sağlık kurulu raporu düzenlenir. Raporda; teşhis, başlangıç ve devam kriteri/kriterleri ile ilgili tüm bilgiler yer alır. Rapor süresi 6 aydır. Bu rapora dayanılarak yine bu hekimlerce, bu hekimlerin bulunmadığı yerlerde ise çocuk sağlığı ve hastalıkları veya iç hastalıkları uzman hekimlerince reçete düzenlenir.
(2) Hastanın takip ve tedavi edildiği sağlık kurumlarında, hastalar adına dosyalar açılacak ve tüm bilgiler bu dosyada muhafaza edilecektir.
Grup
Gaucher enzim replasman tedavileri
Toplam
4 ambalaj
Bu maddeye bağlı ilaçlar
Etken maddeye ve markaya göre. Sayfası yayımlanmış adlar kendi sayfasına gider.
- Etken maddeler
Imigluseraz, Miglustat, Taligluseraz alfa, Velagluseraz alfa
- Markalar
- Uyarı kodları
- Rapor kodları
15.04 Doğuştan Metabolik ve Kalıtsal Hastalıklar ve Bağırsak Operasyonundan Dolayı Oluşan Malabsorbsiyonlar ve Malnütrisyonlar
20.01 İlacın endikasyonu, maksimum dozu için ilaca ve şahsa Sağlık Bakanlığı tarafından verilen rapor (Hasta Katılım Paylı)
21.01 İlacın endikasyonu, maksimum dozu için ilaca ve şahsa Sağlık Bakanlığı tarafından verilen rapor (Hasta Katılım Paysız)
Tebliğ
4 değişiklik tebliği
İlki
2017
Madde ne zaman değişti?
- 29.04.2022Resmî Gazete 21.04.2022, sayı 31816.
- 24.06.2020Resmî Gazete 16.06.2020, sayı 31157 (mükerrer).
- 08.01.2019Resmî Gazete 28.12.2018, sayı 30639 (mükerrer).
- 23.09.2017Resmî Gazete 09.09.2017, sayı 30175.
Aynı başlıktaki maddeler
- 4.2.10.B Fabry Hastalığı tedavi esasları
- 4.2.10.C Mukopolisakkaridoz Tip I, II, IV A, VI ve VII hastalığı tedavi esasları
- 4.2.10.Ç Pompe Hastalığı tedavi esasları
- 4.2.10.D Niemann-Pick Tip C Hastalığı tedavi esasları
- 4.2.10.E Diğer lizozomal depo hastalıklarının tedavi esasları
Rehberde sıradaki maddeler: 4.2.9.E · 4.2.9.F · 4.2.10 · 4.2.10.A-1 · 4.2.10.A-2 · 4.2.10.A-3
Bu maddeyi her raporda EczaneRapor kontrol etsin
EczaneRapor reçeteyi ve raporu SUT 4.2.10.A ile karşılaştırır; uymayan satırı madde numarasıyla gösterir. İlk 50 reçete ücretsiz.
SUT 4.2.10.A neyi düzenler?
Gaucher hastalığında Tip I ve Tip III'te enzim tedavisi, kriterler sağlanıyorsa sağlık kurulu raporuyla başlanır; Tip II için enzim tedavisi yapılmaz. Enzim tedavisi kesilenlerde miglustat, Tip I yetişkinlerde eliglustat kullanılır.
SUT 4.2.10.A hangi ilaçları kapsar?
İlaç grubu: Gaucher enzim replasman tedavileri. Etken maddeler: Imigluseraz, Miglustat, Taligluseraz alfa, Velagluseraz alfa.
SUT 4.2.10.A en son ne zaman değişti?
21 Nisan 2022 tarihli, 31816 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle; yürürlük 29 Nisan 2022.
Kaynak ve yöntem
Metin: SGK “Değişiklik Tebliğleri İşlenmiş Güncel SUT”, 02.10.2026 sürümü (RG 33388). Özet maddenin metninden EczaneRapor Ekibi tarafından yazıldı. İlaç listesi Medula ilaç kartlarından.
Bu sayfa SGK ödeme koşullarını anlatır; tıbbi tavsiye değildir, satış veya tanıtım amacı taşımaz. Bu sayfa nasıl hazırlandı? · Hata bildir