SUT Rehberi  /  4.2.10 Lizozomal hastalıklar için tedavi ilkeleri

4.2.10.CMukopolisakkaridoz Tip I, II, IV A, VI ve VII hastalığı tedavi esasları

SUT 02.10.2026 metni  /  son güncelleme 14 Ekim 2026  /  kontrol eden EczaneRapor Ekibi

Kısa cevap. Mukopolisakkaridoz Tip I, II, IVA, VI ve VII'de enzim tedavisi, tanı kriterleri sağlanıyorsa üçüncü basamakta 1 yıl süreli sağlık kurulu raporuyla çocuk metabolizma/endokrinoloji ve metabolizma uzmanlarınca reçete edilir.
Büyüteçli yardımcı

4.2.10.C ne diyor?

Maddenin özeti. Bağlayıcı olan tam metindir; aşağıda yer alır.

  • Tanı

    Enzim düzeyi, idrar glikozaminoglikan analizi ve moleküler genetik analiz sonuçlarından en az ikisinin hastalıkla uyumlu olması ve ilaç raporunda belirtilmesi gerekir. Tip II, IVA ve VI'da multiple sülfataz eksikliği dışlanmış olmalıdır.

  • Başlama koşulu

    Yardım almadan yer değiştirecek şekilde tüm vücudunu hareket ettirebilen ve solunum cihazına sürekli bağlı olmayan hastalarda başlanır; 6 ay ve daha uzun süre kesintisiz ve hareketsiz solunum cihazına bağlı olanlarda başlanmaz. 24 ay (2 yaş) ve altında hareket etme kriteri aranmaz.

  • Tetkik

    Tedavi başlangıcında ekokardiyografi, abdominal ultrasonografi veya abdominal MR, koopere hastalarda solunum fonksiyon testi (FVC) ve yürüyebilen 2 yaş üzeri hastalarda 6 dakika yürüme testi yapılır ve sonuçları kaydedilir.

  • Tip I

    Enzim tedavisine başlangıç tarihi her yenilenen raporda belirtilir. 30 ay altı, DQ skoru 70'in üzerinde hastalarda kemik iliği replasman tedavisi uygulanabilir; başarılı olursa replasman sonrası en fazla altı ay daha enzim tedavisi uygulanabilir.

  • Devam koşulu

    Yıllık değerlendirmelerde hareket etme yeteneğini kaybetmemiş, 6 aydan uzun süredir sabit olarak solunum cihazına bağlı olmayan ve başlangıç değerleri korunmuş veya herhangi birinde hastalığa bağlı %30'dan fazla kötüleşme olmayan hastalarda tedaviye devam edilir. Devam kriterlerini karşılamayanların tedavisi sonlandırılır.

  • Ara verme

    Tedaviye 6 ay ve daha uzun ara verilirse başlangıç kriterleri aranır.

  • Rapor ve reçete

    Üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucularında, en az birisi çocuk metabolizma veya çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları olmak üzere uzmanların yer aldığı 1 yıl süreli sağlık kurulu raporu. Reçete çocuk metabolizma, çocuk endokrinolojisi ve metabolizma veya endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanlarınca; bulunmadığı yerlerde çocuk sağlığı ve hastalıkları veya iç hastalıkları uzmanlarınca yazılır.

Tam metin

Kaynak

SGK, işlenmiş güncel SUT

Sürüm

02.10.2026

Maddenin metni

Yürürlükteki metin. Değişen cümlelerin önceki hâli altında gösterilir.

16 paragraf

(1) Periferik kandan lökosit içi ya da dokudan enzim (Tip I için; L-İduronidase, Tip II için; İduronidate -2 sulfatase, Tip IVA için N-Acetyl galactoseamine-6-sulphatase, Tip VI için; N-Acetyl Galactoseamine-4-Sulfatase, Tip VII için betaglucronidase) düzeyleri;

(2) İdrar glikozaminoglikan analizinde hastalık tipine özgü glikozaminoglikan analizi (Tip I ve Tip II için heparan ve dermatan sülfat, Tip IVA için keratan sülfat ve kondroidin sülfat, Tip VI için dermatan sülfat, Tip VII için kondroidin sülfat, heparan ve dermatan sülfat);

(3) Moleküler genetik analiz sonuçları (Tip I için IDUA geni, Tip II için IDS geni, Tip IVA için GALNS geni, Tip VI için ARSB geni, Tip VII için GUSB geni)

yukarıda belirtilen analiz sonuçlarından en az ikisinin hastalıkla uyumlu olması ve ilaç raporunda sonuçların belirtilmesi gerekmektedir. Tip II, IVA ve VI hastalarında; multiple sülfataz eksikliği enzimatik ya da moleküler genetik analiz sonuçları ile dışlanmış olmalıdır.

4.2.10.C-2 Enzim tedavisine başlama ve sonlandırma kriterleri

4.2.10.C-2-1 Başlama kriterleri

(1) Tip I, II, IVA, VI ve VII hastalarında yardım almadan yer değiştirecek şekilde tüm vücudunu hareket ettirebilen ve solunum cihazına sürekli bağlı olmayan hastalarda tedaviye başlanır. (6 ay ve daha uzun süre kesintisiz ve hareketsiz olarak solunum cihazına bağlı olan hastalarda tedaviye başlanmaz.)

(2) 24 ay (2 yaş) ve altındaki hastalarda yardım almadan yer değiştirecek şekilde tüm vücudunu hareket ettirebilme kriteri aranmaz.

(3) Tip I Mukopolisakkaridoz’da; enzim tedavisine başlangıç tarihi her yenilenen raporda belirtilmelidir. 30 ay altı, Developmental Quotient (DQ) skoru 70’in üzerinde olan hastalarda kemik iliği replasman tedavisi uygulanabilir. Kemik iliği replasman tedavisi yapılmış ve başarılı olmuş hastalarda replasman sonrası en fazla altı ay daha enzim tedavisi uygulanabilir. Tip I Mukopolisakkaridozda; kemik iliği replasman tedavisinin yapılamadığı (gerekçesi raporda belirtilmek koşuluyla) veya başarısız olduğu hastalarda, enzim tedavisine devam kararı hastayı takip eden hekim tarafından yukarıda belirlenen kriterlere göre verilecektir.

(4) Tedavi başlangıcında; ekokardiyografi (ejeksiyon fraksiyonu veya fraksiyonel kısalma ve miyokard kalınlığı), abdominal ultrasonografi veya abdominal manyetik rezonans (karaciğer, dalak boyutu veya hacmi), koopere olan hastalarda solunum fonksiyon testi (FVC) ve yürüyebilen 2 yaş üzeri hastalarda 6 dakika yürüme testi yapılır ve sonuçları kaydedilir.

(5) Herhangi bir sebeple tedaviye 6 ay ve daha uzun süreli ara veren hastalarda başlangıç kriterleri aranır.

4.2.10.C-2-2 Devam kriteri

(1) İlk rapor tarihinden sonra yapılan yıllık değerlendirmelerde;

(a) Yardım almadan yer değiştirecek şekilde tüm vücudunu hareket ettirme yeteneğini kaybetmeyen (Yürümeyen ancak, vücudunu yardım almadan hareket ettirme yeteneği olan hastalarda 6 dakika yürüme testi yerine bu yeteneğini koruma şartı aranır.),

(b) 6 aydan uzun süredir sabit (hareketsiz) olarak solunum cihazına bağlı olmayan,

(c) Tedavi başlangıcında kaydedilen değerleri (ekokardiyografi, abdominal ultrasonografi veya abdominal manyetik rezonans, solunum fonksiyon testi, 6 dakika yürüme testi) korunmuş olan veya bu değerlerden herhangi birinde bu hastalığa bağlı nedenlerle %30’dan daha fazla kötüleşme olmayan,

hastalarda tedaviye devam edilir.

4.2.10.C-2-3 Sonlandırma kriteri: Devam kriterlerini karşılayamayan hastaların tedavileri sonlandırılır.

4.2.10.C-3 Rapor ve reçeteleme koşulları

(1) Çocuk ve erişkin hastalar için; en az birisi çocuk metabolizma, çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları olmak üzere çocuk metabolizma, çocuk endokrinolojisi ve metabolizma, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzman hekimlerinin yer aldığı üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucularında 1 yıl süreli sağlık kurulu raporu düzenlenir. Raporda; teşhis, başlangıç ve devam kriter/kriterleri ile ilgili tüm bilgiler yer alır. Bu rapora dayanılarak çocuk metabolizma, çocuk endokrinolojisi ve metabolizma veya endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzman hekimlerince, bu hekimlerin bulunmadığı yerlerde ise çocuk sağlığı ve hastalıkları veya iç hastalıkları uzman hekimlerince reçete düzenlenir.

(2) Hastanın takip ve tedavi edildiği sağlık kurumlarında, hastalar adına dosyalar açılacak ve tüm bilgiler bu dosyada muhafaza edilecektir.

İlaçlar

Toplam

2 ambalaj

Bu maddeye bağlı ilaçlar

Etken maddeye ve markaya göre. Sayfası yayımlanmış adlar kendi sayfasına gider.

  • Etken maddeler

    Idursulfase, Laronidaz

  • Markalar
  • Uyarı kodları

    307 SUT da belirtilen ilgili uzman hekimin bulunmadığı yerlerde düzenlenen reçete veya rapor

    459 Mahkeme kararı sistemde kimlik numarasında kayıtlı hastalar için ilaç izni

  • Rapor kodları

    15.04 Doğuştan Metabolik ve Kalıtsal Hastalıklar ve Bağırsak Operasyonundan Dolayı Oluşan Malabsorbsiyonlar ve Malnütrisyonlar

Değişiklikler

Rehberde sıradaki maddeler: 4.2.10.B-1 · 4.2.10.B-2 · 4.2.10.B-3 · 4.2.10.C-1 · 4.2.10.C-2 · 4.2.10.C-2-1

Bu maddeyi her raporda EczaneRapor kontrol etsin

EczaneRapor reçeteyi ve raporu SUT 4.2.10.C ile karşılaştırır; uymayan satırı madde numarasıyla gösterir. İlk 50 reçete ücretsiz.

Sorular

SUT 4.2.10.C neyi düzenler?

Mukopolisakkaridoz Tip I, II, IVA, VI ve VII'de enzim tedavisi, tanı kriterleri sağlanıyorsa üçüncü basamakta 1 yıl süreli sağlık kurulu raporuyla çocuk metabolizma/endokrinoloji ve metabolizma uzmanlarınca reçete edilir.

SUT 4.2.10.C hangi ilaçları kapsar?

Etken maddeler: Idursulfase, Laronidaz.

Kaynak ve yöntem

Metin: SGK “Değişiklik Tebliğleri İşlenmiş Güncel SUT”, 02.10.2026 sürümü (RG 33388). Özet maddenin metninden EczaneRapor Ekibi tarafından yazıldı. İlaç listesi Medula ilaç kartlarından.

Bu sayfa SGK ödeme koşullarını anlatır; tıbbi tavsiye değildir, satış veya tanıtım amacı taşımaz. Bu sayfa nasıl hazırlandı? · Hata bildir